EKONOMİST OLARAK RAMAZAN SORULARINA EKONOMİK (?!) CEVAPLARIM :) - Hatay Gazetesi

EKONOMİST OLARAK RAMAZAN SORULARINA EKONOMİK (?!) CEVAPLARIM :)

  • Yazar :ALİ DAL
  • Eklenme Tarihi :19.02.2026 11:45

Niyetim halisane; bakarken sorulara

Bilmezsem sükut geçer, bilene arzederim

Ukala yorum yapmam; gerçeğe açmam yara

Aydınlanmak üzere (!) gelene arzederim

 

Ne yarım (?!) doktorlara, ne yarım (?!) imamlara

Asla itibar etmem (!!) "şüpheli" insanlara

"En Hakiki mürşidi" Çiğnetmem yamyamlara

Cehaleti kökünden (!!) silene arzederim

 

"Yutarsan" yuttururlar (!!) hurafeyi din diye

Anlatırlar Kenya'yı (?!) ; Japonya ve Çin diye Üfürüğe, muskaya rağbet etme (!!) fen diye

İşte ben bu telkini, alana (!!) arzederim

 

Madem ki pusuladır, (!!) insanda aklın yolu

Cehalet kapısında durmasın (!!) Hakk'ın kulu

Ayarda bir tutmasın,  altınla paslı (!!) pulu

Arifler meclisinde, olana (!!) arzederim

 

Felaha vesiledir, oruç, zekat, Ramazan

"Arınıp da öyle gel" demektedir her ezan

Daha başka ne desin (!!), Hakk'a yönelmiş ozan

Sıtkile (!!) safa durup, kılana arzederim

 

Her iki dünya için (!!) çekilmeden hesaba

Varsa aklın, şuurun, sev, sevil, göster çaba

Derviş Yunus misali, teslim olup Çalap'a

O'na olan aşk ile (!!) ölene arzederim

 

Ali Dal

19.02.2026/Ankara

***

Sevgili okurlarım,

Müslüman alemi olarak, ömür vefa ettikçe, Kur'an-ı Azim Şan'ın indiği ay olan Mübarek Ramazan ayını bu yılda idrak etmeye başladık...

Ramazan kelimesi ile ilgili olarak, farklı farklı etimolojik açıklamalar olsa da, en mantıklı gelen -genel kabul yorumu-na göre, “yaz sonunda yağıp yeryüzünü tozlardan temizleyen yağmur” manasında “er-ramza” kelimesinden türemiş olacağıdır...

Zira, bu bahsedilen yağmur, nasıl ki, yeryüzünü yıkayıp tozlardan temizlerse, ramazan ayının da felsefi olarak, insanları günahlarından öyle temizlediği varsayılır... Rahmet ve mağfiret ayıdır, yani, inananlar açısından Allah’ın merhamet etmesi ve günahların bağışlanması ayıdır.

*

Sevgili okurlarım,

Bu mübarek ayda, daha tutarlı, daha adil, daha paylaşımcı ve daha sevecen ortamların idrak edilmesi varken, Ramazan boyunca, tam aksine deli saçması sorular, havada uçuşmaya başlar:

* Sakız çiğnersem orucum bozulur mu?

* Eve sinek ilacı sıkarken yanlışlıkla kokusunu içime çektim orucum sakatlanmış olabilir mi?

* Kalp ameliyatı olacağım kan verilirse orucum bozulur mu? 

* İftardan önce kulağıma pamuklu çubuk sokmamda sakınca var mı? 

* Kalıcı makyaj yaparsam oruç tutabilir miyim? 

* Oruçluyken böbrek nakli yaptırabilir miyim?

* Niyetliyken iğne olabilir miyim?

* Yolda bulduğum cüzdanda ki parayla alışveriş yapıp, bu gıda maddeleriyle sahur yaparsam, orucum sakatlanır mı?!

* Arkadaşıma, bir anlık öfke ile galiz küfürler ettim. Orucum zarar görür mü?

* Çok sevdiğim arkadaşımın karıştığı kavga esnasında yokken, bende şahitlk yapmamı istediklerinde, bu şahitlği yaparsam, orucum sakatlanır mı?

* Daha alengirli bir soru: "hayırlı ramazanlar, intihar edip kendimi yakmaya kalkıştım, üstüme tiner döktüm, orucum bozulur mu?”

Bu ve benzerleri....

★ Ramazanda babet çorap giyebilir miyim” * * Ramazan ayındaki sınavda kopya çekersem günaha girer miyim”

* Cinsiyet değiştiren kişi öldüğünde cenazeyi kadın gassal mı yıkar, erkek gassal mı yıkar” 

* İftarı evde değil restoranda açarsam sevabı azalır mı?

* İftarla sahur arasında zayıflama iğnesi yaptırabilir miyim” 

* Oruçluyken sevişebilir miyim? 

Benzeri nice sorular....

*

Sevgili okurlarım,

Milletin "Rahmet ve mağfiret ayı”ndan anladığı bu" diyesi geliyor insanın...

Ramazan vesilesiyle abuk sabuk mevzuları merak ediyorlar ama, şu soruların cevaplarını millet, hiç merak etmiyorlar.

* Ramazanda kul hakkı yemek orucu bozmaz mı?

* Niyetliyken kumpas kurmak, niyeti bozmaz mı?

* İftira atarsak mesela, vecibemiz sahih olur mu?

* Acaba, askıda ekmekle iftar yapabilen işsizin, sahurda, gecenin kör karanlığında, battaniyeye sarılarak ucuz kıyma kuyruğunda titreşen emeklinin, hava karardıktan sonra teravihe gitmesi gereken saatte pazarda çıkma sebze toplayan asgari ücretlinin kul hakkını yemek orucu bozar mı?

Bilhassa şu sorunun sorulmasını o kadar bekliyor ki insan:

* Aziz İhsan Aktaş davası mesela, suç örgütü lideri sıfatıyla 750 yıl hapsi istenirken dışarda geziyor, suçladığı insanlar içerde yatıyor. Bu tutulan orucu şüpheye düşürmezmi?.. * Niyetli olduğumuzu unutarak, oruç ağzımızla, dalgınlıkla rüşvet yersek, orucumuz bozulur mu?

* Niyetliyken yolsuzluk yapmak niyeti bozar mı?

* Yolsuzluğu teravihten önce yapıp, imsak vaktinden itibaren tüyü bitmemiş yetimin hakkına el uzatmazsak, vecibemiz sahih olur mu?

* Orucumuzu askıda ekmekle veya çıkma sebzeyle açmak yerine, ejder meyveli smoothie’yle açmak, caiz midir?

* Milletin "orasına" koyacağını söyleyen yandaş müteahhidin köprüsünden geçersek cünüp olur muyuz?

* Aynı şekilde, Milletin "orasına" koyacağını söyleyen müteahhidin yolcu garantisi verilen havalimanına, uçmadığımız halde para ödediğimiz için, gusül abdesti almamız gerekir mi?

* İktidara şirin görünmek için ihrama sarınıp umre’ye gitmek, mübah mıdır?

* Yavşağın önde gideni olup, ihrama bürünerek umre’ye gidip, iktidardan ihale kapmak için her türlü yalanı dolanı söyleyip, her türlü fırıldağı çevirip, sonra utanmadan samimi dindar ayaklarıyla garibanın gecekondu iftarında yer sofrasına oturmak, sevap mıdır?

* Sayın diyanetimiz fakir fukaranın bir günlük fitresini sadece 240 lira olarak belirlemişken, bu yıl aynı sayın diyanetimizin bütçesi 175 milyar liraysa, bu hakkaniyetli (!) hesabı yapanlar sırat köprüsünden geçebilir mi?

*  *Nas" ortada dururken, Ramazanda yastıkaltı altın almak, helal midir?

* Faiz sebep, enflasyon neticeyse, oruç tuttuğumuz için mi ramazan geliyor?

* Rüyada Mehmet Şimşek’i görmek, hayra alamet midir?

★Ramazan ayında Survivor seyredersek, tövbe için sadaka vermemiz gerekir mi?

★Tesettür sosyetesi olarak, iftarda, martini kadehiyle alkolsüz mojito içmek haram mıdır?

* AKP’li belediye başkan adayından avanta iftar kumanyası alıp, sonra gidip CHP’li belediye başkan adayına oy vermek, gıybet midir?

**

Sevgili okurlarım,

Ramazan ayı;

Bolluk bereket ayıdır, öyle değil mi?

Peki, ilgililerincevaplaması için tekrar soralım:

Market fiyatları açısından, pazar tezgahlarının etiketleri açısından, Cumhuriyet tarihinin en kötü ramazan ayına girmiyor muyuz?

Türkiye şu anda gıda enflasyonunda açık ara dünya şampiyonu... Japonya’nın altı katı, İngiltere’nin yedi katı, Yunanistan’ın dokuz katı, İspanya’nın 10 katı gıda enflasyonumuz var.

OECD ülkeleri arasında araştırma yapıldı, kırmızı et, tavuk veya balık yeme oranlarına bakıldı, Türkiye sonuncu!

Bolluk bereket denilen ramazan ayına işte böyle girmiş olduk..!!

*

Sevgili okurlarım,

AKP’nin iktidara geldiği 2003 yılının ramazan ayında, hurmanın kilosu iki liraydı, bugün hurmanın kilosunu boşver, bir tanesi 40 lira!!

DAHASI....

2020 yılında, yani sadece altı yıl önce, bir litre ayçiçeği yağı, birer kilo kuru fasulye, mercimek, bulgur, pirinç, şeker, yarım kilo un, yarım kilo salça, yarım kilo tuz, iki paket makarna, yarım kilo çaydan oluşan ramazan kolisi, sadece altı yıl önce, sadece 30 liraydı.

Evet, inanılması çok güç ama, bu ramazan kolisi sadece 30 liraydı.

Aynı ramazan kolisi 2022 yılında 200 lira ;

Bugün ise, aynı ramazan kolisini 1.200 liraya alamıyorsun.

*

Bu gerçekleri gözler önüne seren, mütevazı bir vatandaş olarak, 175 mikyar bütçeli diyanetimizin muhteremlerine "aşk ağlatır, dert söyletir" faslından, son sorumuz şu olsun:

*Küfredersek orucumuz bozulur mu?"

NOKTA...!!!

*

Ali Dal

19.02.2026/ANKARA