Öksürük kendi içerisinde oluşum süresi bakımından alt türlere ayrıldığı gibi meydana gelen şikayetin karakterine göre de sınıflandırılabilir.

Yaş Öksürük

Prodüktif öksürük olarak da isimlendirilen yaş öksürük, bu refleks sırasında mukus çıkışı ile karakterizedir. Grip ve nezle gibi sık görülen hastalıklar yaş öksürüğe neden olabilir. Bazı bireylerde hızlı bazı bireylerde ise yavaş bir seyir izleme eğiliminde olan yaş öksürüğe burun akıntısı, geniz akıntısı ve halsizlik gibi diğer semptomlar da eşlik edebilir.

Yaş öksürüğün bu şekilde isimlendirilmesinin nedeni, boğaz, burun, hava yolları veya akciğer gibi solunum sistemini oluşturan vücut kısımlarında mukus üretiminin ve salgılanmasının artmasıdır. Boğaz ve göğüs bölgesinde dolgunluk hissedilmesi genellikle yaş öksürük ile birlikte görülebilir. Bazı yaş öksürük atakları sırasında ağza mukus gelmesi de ortaya çıkabilir.

Kuru Öksürük

Mukus içermeyen öksürük türü, kuru öksürük olarak isimlendirilir.

Boğazın gerisinde rahatsız edici bir his ile birlikte tetiklenen bu öksürük formu, oldukça rahatsız edici ataklar şeklinde seyredebilir.

Kuru öksürüğün nedenlerinin başında üst solunum yolu enfeksiyonları gelir.

Kuru öksürüğün kontrol altına alınması bazen oldukça zordur. Hem yetişkin hem de çocuk hastalarda enfeksiyonun iyileşmesinin ardından kuru öksürük şikayeti birkaç hafta boyunca devam edebilir.

Enfeksiyon hastalıkları dışında larenjit, boğaz enfeksiyonu, bademcik iltihabı, sinüzit, alerjiler ve reflü gibi durumlar da kuru öksürük nedenleri arasında yer alır.

Covid-19 hastalığı sırasında ateş ve nefes darlığı ile birlikte kuru öksürük gelişimi oldukça sık görülen şikayetlerdir. Covid-19 rahatsızlığına dair belirtileri kendinizde veya çevrenizde gözlemlemeniz halinde önerilen tedbirler dahilinde sağlık kuruluşlarına başvurarak bu durumun ortaya çıkarılmasına yönelik destek almanız önerilir.

Kuru Öksürük Neden Olur?

Öksürük refleksinin tetiklenmesine neden olabilen pek çok farklı durum mevcuttur. Gıda tüketimi sırasında besin veya sıvı partiküllerinin hava yolları ile temas etmesi, öksürüğün en sık nedenidir.

Bu bölgede bulunan duyusal sinir lifleri, temas ile birlikte uyarılır ve öksürük refleksini harekete geçirerek aspirasyonun önlenmesini sağlar.

Eğer aspirasyon meydana gelir ve kişi besin maddeleri nedeniyle nefes alamazsa acilen Heimlich manevrasının uygulanması gerektiği konusunda bilinçli olunmalıdır.

Gıda aspirasyonu dışında öksürük refleksini tetikleyebilecek diğer çeşitli durumlar da mevcuttur.

Solunum Yolu Enfeksiyonları

Öksürük, bakteriyel veya viral etkenlerden kaynaklanan üst ve alt solunum yolu enfeksiyonlarında en sık görülen şikayetler arasındadır.

Grip ve nezle gibi sık görülen hastalıklar, üst solunum yolu enfeksiyonlarına örnek teşkil eder. Bronşit ve zatürre gibi enfeksiyonlar ise alt solunum yolu enfeksiyonları arasında yer alır.

Vücudun gelişen enfeksiyona karşı oluşturduğu doğal tepki sonucu olarak havayollarında bir inflamasyon (iltihabi durum) meydana gelir.

Oluşan inflamasyon ile birlikte burun, ağız ve akciğer dokularında mukus üretimi artırılarak yabancı mikroorganizmaların bu mukus içerisine hapsedilmesi hedeflenir.

Hem iltihaplanma hem de mukus üretimi hastalarda öksürük refleksinin tetiklenmesine neden olur.

Solunum yolu enfeksiyonları genellikle 7-10 gün içerisinde gerileme eğiliminde olan hastalıklar olsa da bazı bireylerde zatürre gibi daha ağır durumlara ilerleyebileceği için bu konuda dikkatli olunması önerilir.

Çevresel Alerjenler

Alerjik rinit birçok farklı bireyi etkileyen bir durumdur. Bu rahatsızlığın çevresel alerjenler ile tetiklenmesi halinde genellikle öksürüğün de içerisinde bulunduğu grip benzeri şikayetler meydana gelir. Hem ev içi hem de dış çevre kaynaklı çeşitli alerjenler mevcuttur.

Ağaç ve çiçek polenleri, toz ve akarlar bu alerjenler arasında yer alır.

Alerjen özellikteki maddeler ile temas meydana gelmesi halinde normalde vücuda zararlı olmayan bu etkenlere bağışıklık sistemi anormal bir yanıt oluşturur ve semptomların ortaya çıkmasına neden olur.

Alerjik öksürüğün meydana gelmesi halinde genellikle geniz akıntısı şikayeti de belirtiler arasında yer alır.

Geniz akıntısı, boğaz ve burnun arka kısmındaki dokuda aşırı mukus üretimi gelişmesi halinde oluşur. Üretilen mukus miktarının fazla oluşu, bu maddenin drenajını zorlaştırır ve boğaz bölgesinde birikimi ve geniz akıntısı şikayeti ile sonuçlanır.

Kronik Öksürük Nedenleri Nelerdir?

Tütün kullanımı hemen her zaman kronik solunum yolu problemleri ile ilişkili olması nedeniyle kronik öksürük nedenleri arasında da başta gelir. Aynı zamanda bu nedenle ortaya çıkan öksürüğün kendine has bir sesi bulunur.

Kronik öksürüğe neden olabilen durumlardan bazıları şunları içerir;

Sigara kullanımı,

Geniz akıntısı,

Solunum yollarını döşeyen mukoza tabakasında kuruluk,

Gastroözofageal reflü hastalığı,

Astım,

Solunum yolu alerjileri,

Bazı ilaçlar (Örneğin ACE inhibitörleri),

Kistik fibrozis,

KOAH (Kronik obstrüktif akciğer hastalıkları),

Üst solunum yolu ve yutma kaslarının koordinasyonunu zayıflatan parkinsonizm gibi nöromüsküler hastalıklar,

Tüberküloz,

Akciğer mantar enfeksiyonları,

Akciğer embolisi,

Akciğer kanseri.

Alerjik Öksürük Nedir?

Alerjik öksürük, bağışıklık sisteminin grip veya soğuk algınlığı gibi bir enfeksiyondan ziyade bir alerjene yanıtından kaynaklanan öksürük türüdür.

Kronik kuru öksürüğü olan bireylerde bu durum yüksek olasılıkla alerji ya da astımdan kaynaklanıyor olabilir.

Alerjik öksürüğe genellikle hapşırık, burun tıkanıklığı, ciltte ve gözlerde kaşıntı, burun akıntısı, göz altında mor halkalar gibi başka alerji belirtileri de eşlik eder.

Balgamlı Öksürük Nedir?

Balgamlı öksürük, balgam üretimi ile birlikte görülen öksürüğe denir. Balgam, göğüs veya boğazın arkasına bir şey sıkışmış gibi bir hisse neden olur. Akciğer ve solunum yollarında normal şartlar altında da bir miktar mukus üretimi vardır.

Mukus, solunum yollarını nemli tutmak ve akciğerleri tahriş edici maddelerden korumak gibi vücut için yararlı birçok işlevi yerine getirir. Fakat balgamlı öksürükte solunum sisteminde aşırı bir mukus üretimi söz konusudur.

Balgamlı öksürük en çok soğuk algınlığı, grip gibi mikroorganizmaların neden olduğu enfeksiyonlardan kaynaklanır. Bu hastalıkların seyri esnasında burun ve geniz akıntısı ile halsizlik gibi belirtiler hastalık tablosuna eklenebilir. Bu öksürük türü akut ya da kronik şekilde kendisini gösterebilir.

Diğer nedenler arasında;

Bronşit,

Zatürre,

Kronik obstrüktif akciğer hastalıkları,

Kistik fibrozis,

Astım bulunur.

Gece Öksürüğü Nedir?

Gece vakti özellikle uykuya yakın zamanlarda ortaya çıkan öksürük, kişinin uyku düzenini etkileyebileceği için önemli bir konudur. Genellikle kuru nitelikte olan bu öksürüğün kontrol altına alınmasında çeşitli damlalar, nemlendiriciler, dinlenme, öksürüğü tetikleyici özellik gösteren irritan maddelerden kaçınma, reflü hastalığının kontrol altına alınması ve sıvı tüketiminin arttırılması gibi çeşitli uygulamalar olumlu etki gösterebilir.

Gece Öksürük Krizine Ne İyi Gelir?

Gece öksürük krizine iyi gelebilecek bazı yöntemler arasında sıcak bir içecek içmek, özellikle ballı ılık süt veya bitki çayları tüketmek, nemli bir oda sağlamak, başınızı yüksek tutmak ve yatmadan önce nemlendirici bir gargara yapmak yer alabilir. Ayrıca, öksürüğünüzü hafifletmek için doktorunuzun önerdiği reçeteli veya reçetesiz öksürük ilaçlarını kullanabilirsiniz.