Su ile seyretilmiş ballı ve limonlu bitki çayı ya da bal-limon-karabiber ile hazırlanan macun öksürüğü kesmede oldukça etkili olup, nane, zencefil, karaağaç, kekik, zerdeçal veya hatmi gibi bitki çaylarını tüketmekte öksürüğe iyi gelir. Bunların yanında hava nemlendiricileri ile ortamı nemli tutmak, bol sıvı tüketmek ve buhar solumak boğazı nemli tutacağından yine öksürüğe iyi gelecektir.

Uygulandığında öksürüğe iyi gelen doğal yöntemler şunlardır:

Nane-limon, zencefil gibi bitki çayları, tavuk ve et suyu gibi sıcak sıvılar tüketmek

Bol su içmek

Tuzlu su gargarası yapmak

Bal yemek

Mentollü veya ballı boğaz pastili emmek

Solunum yollarını nemli tutmak için nemlendirici kullanmak, sıcak duş almak ya da buhar solumak

Kekik, zerdeçal veya hatmi kökü gibi bitki çayları içmek

Boğazı yatıştırıp, mukusu atmayı kolaylaştırarak öksürüğe iyi gelir.

Ayrıca,Ananas tüketerek ya da takviye ile bromelain almak

Probiyotik içeren gıdalar tüketmek

Limon ilaveli ekinezya çayı, papatya çayı veya ıhlamur içerek boğazı yatıştırmak

Reflüye neden olan gıdaları tüketmekten kaçınmakta öksürüğe iyi gelen yöntemlerdendir.

Nane, zerdeçal ve hatmi kökü gibi bitki çayları

Nane, zerdeçal ve hatmi kökü gibi sıcak bitki çayları öksürüğe sebep olan enflamasyonu azaltabilirler. İçerdikleri flavonoidler sayesinde antioksidan ve antiinflamatuar özellikler göstererek bağışıklığı güçlendirirler. Bu bitki çayları bal ile karıştırılıpta içilebilir. Ayrıca sıcak bitki çayları boğazdaki kuruluğu önlemeyi ve mukusu parçalamayı da kolaylaştırır bu da yine öksürüğü yatıştırmaya ve geçirmeye yardım eder.

Bol sıvı

Bol sıvı tüketmek öksürük dürtüsünü artıran mukusu inceltmeye ve daha kolay dışarı atmaya yardım edeceği için öksürüğü durdurmada etkilidir. Bol bol sıvı tüketilmesi yanı sıra boğazı rahatlatarak öksürüğü durdurmaya yardım edebilen et ve tavuk çorbası da öksürüğe iyi gelecektir.

Bal

Bal, doğal bir öksürük kesicidir. Boğazı kaplayarak mukus üretimini azaltır, antibakteriyel ve rahatlatıcı özelliği ile öksürüğe iyi gelir. Bir bardak ılık suya veya çaya 1 çay kaşığı bal ve birazda taze sıkılmış limon suyu sıkarak içmek tahriş olmuş boğazı yatıştırmanın ve öksürüğü sakinleştirmenin etkili yollarından biridir.

Ilık tuzlu su gargarası

Ilık tuzlu su solüsyonuyla yapılan gargara boğaz tahrişini yatıştırIr ve öksürüğe neden olan kalın mukusu gevşetir. Ayrıca boğazı tahriş edici maddelerden arındırır. Bu sayede öksürüğü azaltacaktır.

Boğaz pastilleri

Boğaz pastilleri kuru, tahriş olmuş boğazı yatıştırmak ve tükürük üretimini artırarak öksürme dürtüsünü azaltmada etkilidir. Bağışıklık güçlendirici etkisi bulunan C vitamini, doğal ürünlerden elde edilmesinin yanı sıra takviye olarak da kullanılabilir. C vitamininin yanında mentollü pastil kullanımı da öksürük tedavisinde tercih edilebilir.

Zencefil çayı

Zencefil, antiinflamatuar özelliklere sahip olduğundan öksürüğü hafifletebilir. Yine zencefil kökü içindeki bileşikler solunum yollarını zorlayan kasları gevşeterek rahatlama sağlar. Çiğ olarak tüketilebileceği gibi öğütülmüş zencefil kökü bal ile karıştırılıp yenebilir ya da çay olarak içilebilir.

Kekik çayı

Kekik çayı öksürük, boğaz ağrısı, bronşit ve sindirim sorunları için yaygın olarak kullanılır. Kekik preparatlarının kullanılmasının insanlarda öksürük semptomlarını hafifletmeye yardımcı olduğunu gösteren güçlü araştırmalar bulunmaktadır.

Oda nemlendiricileri

Havayı nemlendirmek burun, boğaz ve akciğer kanallarını nemlendirmeye yardımcı olur. Soğuk nemlendiriciler mukusun gevşemesine yardımcı olarak öksürüğü hafifletir. Nemlendirme bronşite bağlı öksürüklerin hafifletilmesine yardımcı olabilir. Nemlendirici kullanırken temiz, damıtılmış bir su kullanıldığından emin olunmalı yüksek nem oluşması engellenmelidir.

Sıcak duş veya buhar inhalasyonu

Sıcak duş veya buhar solumak öksürük dürtüsünü bastırabilir. Solunum yollarında ki kuruluk öksürük dürtüsü yaratır. Sıcak bir duş ya da buhar soluyarak bu dürtüyü durdurabilirsiniz. Daha etkili olması için suya nane, okaliptüs veya biberiye gibi uçucu yağlar ekledikten sonra kasenin üzerine doğru eğilerek başınıza havlu yerleştirin ve yaklaşık 10-15 dakika boyunca kasenin içinden çıkan sıcak buharı soluyun.

İstirahat

Dinlenmek vücudun enfeksiyonlarla savaşmasını sağlamanın yollarından biridir. Öksürüğün sebebi soğuk algınlığı veya enfeksiyon ise dinlenerek vücudun kendini toparlamasını sağlayabilirsiniz.

Bal, limon ve karabiber karışımı

Karabiber, bal ve limon ile karıştırıldığında öksürük refleksini yatıştırıcı özellik gösterir. Karabiber yerine zencefil de kullanılabilir.

Bromelain takviyesi

Ananas içeriğinde ki bromelain mukusun parçalanmasına yardımcı olur. Bu enzim, soğuk algınlığına bağlı öksürüğü yatıştırarak solunum problemlerine ve boğaz ağrısını ve öksürüğü yatıştırmaya yardımcı olur.

Tarçın ve bal karışımı

Bir çay kaşığı tarçın tozu ve balı karıştırarak boğazı yatıştırabilirsiniz. Tarçın ve bal öksürüğü hafifletmeye yardım eder.

Probiyotik

Vücudun bağışıklık sistemi için önemli bir destekçi olan probiyotikler, öksürük tedavisinde tercih edilir. Probiyotik içeren besinler tüketerek bağışıklık sisteminizi güçlendirebilir, öksürük şikayetlerinizi giderebilirsiniz. Probiyotik içeren gıdalar arasında yoğurt, kefir ve lahana turşusu gibi besinler bulunur.

Ekinezya çayı, papatya veya ayva çayı

Boğaz ve akciğerlerdeki iltihabı önleyici etkisi bulunan ekinezya çayını herhangi bir sağlık sorununuz yoksa günde 2 fincana kadar içebilirsiniz. Ekinezya çayının yanında ıhlamur, papatya çayı, ayva çayı da üst solunum yolu enfeksiyonlarına iyi gelerek boğazdaki tahrişi azaltır ve öksürüğe karşı mücadele eder.

Alkol, kafein, çikolataya ara vermek

Kafein, alkol, çikolata ve asitli içecek ve yiyecekler mide içeriğinin boğaza gelmesine neden olacağı için bu da boğazda tahriş yaratıp öksürüğe neden olabilir.

Hamilelikte Öksürüğe Ne İyi Gelir?

Hamilelik sırasında, annenin bağışıklık sistemi zayıflar. Bağışıklık sisteminin zayıflamasına en çok hamilelik sırasında vücuttaki hormonal dengesizlik neden olur. Bu durum hamileleri soğuk algınlığına, öksürüğe ve gribe karşı daha savunmasız hale getirebilir.

Hamile kadınlar, öksürük şikayetinde öncelikle doktorlarına başvurmalı, öksürüğün nedeni araştırılmalıdır. Bununla birlikte öksürüğe iyi gelebilecek doktora danışılarak evde uygulanabilecek bazı faktörler mevcuttur:

Hidrasyon için günde en az 8 ila 12 bardak su içmek hedeflenmelidir.

Limon ve bal ile karıştırılmış zencefil çayı tüketilebilir.

Havuç,  kavun, çilek gibi mevsim meyveleri, brüksel lahanası, dolmalık biber, kabak çekirdeği, badem, karalahana, mercimek gibi A vitamini, D vitamini, E vitamini, demir, selenyum ve çinko bakımından zengin besinler yoluyla da bağışıklık sistemini güçlendirilebilir.

Ananas suyu, bromelain adı verilen güçlü bir anti-inflamatuar özellik içerir. Bu enzim, soğuk algınlığına bağlı öksürüğü yatıştırarak solunum problemlerine ve boğaz ağrısını yatıştırmaya yardımcı olabilir.

Alerjik Öksürüğe Ne İyi Gelir?

Alerjik öksürüğe karşı önlemler alarak, öksürük krizlerinin hafiflemesine yardımcı olabilirsiniz:

Bol sıvı tüketimi yapın

Öksürük şurubu ve pastil kullanın

Bal ile boğaz yolunu rahatlatın

Bulunduğunuz havayı nemlendirin

Geniz akıntısına neden olan mukusu yumuşatmak için okyanus suyundan yararlanın

Antihistaminik, alerji ile ortaya çıkarak histamin salgısının azalmasına neden olur. Bu nedenle alerjik öksürüğe karşı antihistaminik ilaçlardan yararlanın

Burun kanallarının tıkanmasına neden olan mukusu açmak için nazal steroidlerden yararlanın

Çocuklarda ve Bebeklerde Öksürük için Ne Yapılmalı?

Sıklıkla kış aylarında görülen şikâyetlerden biri olan çocuklarda ve bebeklerde öksürük, 3-4 gün sürebildiği gibi 3-4 haftadan uzun da sürebilir. Çocuklarda kronik öksürük mutlaka ileri tetkikler ile değerlendirilmesi gerekir.

Çocuklarda öksürük gerçekte vücudun bir savunma mekanizmasıdır ve solunum yollarının en üstünden (burun içi bir sorundan) en altına kadar herhangi bir noktadan kaynaklanabilir. Çocuk ya da bebekler öksürerek üst veya alt solunum yollarındaki enfeksiyon etkeni ve alerjik madde gibi yabancı cisimleri vücudundan atmaya çalışır. Bu refleks mekanizmanın baskılanması çocuklarda tehlikeli sonuçlar doğurabileceği için öksürük kesici ilaçlar çocuk yaş grubunda kullanılmamalıdır.

Çocuklarda tedavi uygularken amaç öksürüğü kesmek değil, öksürüğe neden olan sorunu oradan kaldırmak olmalıdır.

Öksürüğe;

Burun akıntısı

Boğaz ağrısı

Baş ağrısı

Ateş

Kusma

Hırıltı, hışıltı

Sık nefes alma

Zor nefes alma eşlik edebilir.

Çocuklarda ve bebeklerde öksürüğe eşlik eden bulgular arasında yüksek ateş (39 ve üzeri) zor ve sık nefes alma, morarma gibi sorunlar varsa acil doktora başvurmak gerekir. Özellikle yemek esnasında ani başlayan öksürük zor ve sık nefes alma eşlik ediyorsa yabancı cisim yutulması düşünülür, çok acil tanı konup tedavi edilmesi hayati önem taşır. Çok yüksek ateş (39 ve üzeri) ile birlikte görülen öksürüklerde alt solunum yolu enfeksiyonu (zatüre) riski olduğundan, acil tanı ve tedavi şarttır.

3 haftadan kısa süren akut öksürük nedenleri arasında kış aylarında başta üst solunum yolu enfeksiyonları gelir. (Farenjit, tonsilit, otit, sinüzit, krup-larenjit vs…) 3 haftadan uzun süren kronik öksürüklerde ise enfeksiyonlarla birlikte alerjik hastalıklar (alerjik bronşit, astım) ön planda düşünülür. Ülkemizdeki sıklığı göz önüne alındığında kronik öksürüklerde tüberküloz-verem hastalığı da unutulmamalıdır.

Pasif sigara dumanına maruz kalma, özellikle hem anne hem babanın sigara içiyor olması çocuklarda başka hiçbir sorun olmaksızın öksürüğe neden olabilir. Çocukların yanında içilmiyor olması bile çocukları bu zararlı etkilerden korumak için yeterli değildir. Evdeki eşyalara (perdelere, halıya, döşemelere…) sinen duman bile pasif içiciliğe neden olur. İdeal olan çocukların yaşadığı bir evde, evin kapalı hiçbir odasında sigara içmemektir (çocuklar o anda odada olmasa bile).

Yapılan tıbbi çalışmalarda pasif sigara dumanına maruz kalan çocuklarda kış aylarında daha sık üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları görüldüğü kanıtlanmıştır. Ayrıca bu çocuklarda astım gibi alerjik hastalıklarda diğerlerinden daha sık görülür.

Bebeklerde öksürüğe karşı hangi aşılar koruyucudur?

Boğmaca aşısı

Menenjit aşısı (Bu 3 aşı her doğan bebeğe rutin olarak yapılmalıdır.)

Zatürre aşısı

Boğmaca ve menenjit aşıları “karma aşı” adı altında 2 – 4 – 6 ve 18 aylık her bebeğe uygulanır. Zatürree aşısı (pnömokok aşısı) son 2 yıldır ülkemizde rutin olarak uygulanmakta olduğu için, daha büyük yaştaki çocuklarda bu aşının unutulmaması önemlidir. 2 yaşından büyük çocuklarda tek doz olarak uygulanan pnömokok (zatürree) aşısının 10 yıl koruyucu etkisi devam etmektedir. 10 yaşın altındaki her çocuğun aşı karnesi dikkatle incelenmeli eğer zatürree aşısı eksikse kış sezonu başlamadan bu aşı uygulanmalıdır. Bebeklerde öksürük sorunu ve diğer sorunların yaşanmaması için aşı takvimi düzenli olarak takip edilmelidir.

Öksürüğü önlemek için bu önerilere kulak verilmelidir. Uzun süre geçmeyen öksürük şikayetleri varsa online hastane randevusu alarak alanında uzman doktorlara muayene olunmalıdır.

Öksürük Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Öksürüğü ne durdurur?

Zencefil, sarımsak, bal, zerdeçal, limon, ananas, nar suyu ve sıcak içecekler, bol su ve sıvı tüketimi ile mentollü boğaz pastilleri boğazı nemlendirip yatıştırarak öksürük şikayetini durdurmaya yardım eder.

Geceleri öksürüğe ne iyi gelir?

Solunum yollarını nemlendirmek için nemlendirici, sıcak duş ya da buhar soluma, tuzlu su ile gargara, bal, sıcak çay ya da çorba, mentollü veya ballı boğaz pastilleri ve başı yüksekte tutarak uyumak gece ortaya çıkan öksürüğü durdurmaya yardım eder. Yatış pozisyonunda mukus boğazın arkasında birikerek öksürüğe neden olur. Baş yüksekte uyumak, geniz akıntısı ve GERD kaynaklı öksürüğü durdurmaya yardım edecektir.

Bebeklerde öksürüğe ne iyi gelir?

Solunum yollarını nemli tutmak için su, meyve suyu ve süt gibi içecekler ile sıvı alımını artırmak, tavuk çorbası gibi ılık sıvılar içirmek, bulunulan ortam kuru ise hava nemlendirici kullanmak bebeklerde öksürüğü gidermeye yardımcı olabilir.

Bal öksürüğe iyi gelir mi?

Bal kıvamlı dokusu ile boğazı kaplayarak tahrişi azaltır ve boğazda ki öksürüğe neden olan o kaşıntıyı hafifletir, bu da öksürük isteğinin azalmasını sağlar. 1 çay kaşığı balı sade bir şekildede yiyebilir ya da çayın içine karıştırarak tüketebilirsiniz.

Limon öksürüğe iyi gelir mi?

Limon öksürüğün nedenlerinden olan boğazdaki mukusu parçalamayı sağlar ve bu şekilde daha kolay dışarı atılabilir. Mukusun temizlenmesi boğazdaki ağrıyı ve öksürüğü alacaktır. Ayrıca doğal bir anestezik olan limon boğazdaki ağrıyı uyuşturmaya da yardım edebilir.

Öksürük geceleri neden artar?

Soğuk algınlığı ve grip ile ilişkili çoğu öksürük, akciğerlerinizdeki ve solunum yollarınızdaki tıkanıklığı temizlemek için faydalıdır. Ancak gece uykusu da iyileşmek için önemlidir.

Neden geceleri öksürük daha da kötüleşir Bu durumun birkaç nedeni mevcut:

Yerçekimi:  Geceleri öksürüğünüzü kötüleştiren bir numaralı faktör yer çekimidir. Yatıldığında mukus otomatik olarak toplanmaya başlar. Yer çekimine karşı koymanın en iyi yolu başınızı yukarıda tutmaktır.  Yani başınızı yastıklarla yüksekte tutmanız önerilir. Zira bu durum mukusun boğazın arkasında toplanmasını da önlemeye yardımcı olur.

Kuru, kapalı bir ortam:  Kuru hava, zaten tahriş olmuş bir burnu ve boğazı kötüleştirebilir ve gece öksürüğünüzü daha da kötüleştirebilir.

Öksürük önlenebilir mi?

Viral enfeksiyonların neden olduğu öksürük önlenemez. (Covid-19ü- Soğuk algınlığı veya grip) neden olduğu bir öksürüğü önleyemezsiniz. Diğer yandan öksürüğe astım neden oluyorsa, uygun şekilde astım tedavisi olmak öksürüğü önleyebilir.

Gece öksürüğüne ne sebep olur?

Pek çok sorun gece öksürüğünü tetiklese de gece öksürüğünün en yaygın iki belirtisi asit reflü ve burun akıntısıdır. Şöyle ki uyuyan kişi gündüz ayaktayken sahip olduğu yerçekimi avantajını kaybeder. Asit reflüsü olanlarda asit özofagusa geri döner, boğazı yakıp tahriş eder ve gece öksürüğüne neden olur. Bununla birlikte burun akıntısı şikayeti yaşayanlarda mukus üst solunum yoluna akarak öksürük refleksini harekete geçirilebilir.

Sigara içmek öksürüğe neden olur mu?

Sigara içen kişilerde zaman içinde sigara sayısının artmasına bağlı olarak bronşlar balgam üretmeye başlar. Bu durum sürekli devam ederse, öksürüğün artmasına ve kronik hale gelmesine neden olabilir. Bu hastalar öksürüklerinin yalnızca sigaraya bağlı oluştuğunu düşünerek, ciddiye almazlar. Ancak, balgamlarında kan gördüklerinde öksürüğün başka bir neden bağlı olduğundan şüphelenerek doktora başvururlar. Bu durum da öksürüğün altında yatan ciddi bir hastalığın teşhisini geciktirebilir.