KENT KİTAPLIĞI BARBAR UYGARLIK Orhan Tüleylioğlu Ürün Yayınları

Orhan Tüleylioğlu, Antakyalı önemli bir değer. Önce onu şair kimliği ile tanıdım. Arkasından yazar kimliği ile tanıştım.
Orhan, Barbar Uygarlık adlı yapıtını Eylül 2003′te imzalayıp bana göndermiş. Yapıtı bir çırpıda okumuştum. Işık Kansu’nun deyişi ile, “Güler yüzlü, yetmez, güleç yüzlü şair kardeşim Orhan Tüleylioğlu, barbarlık ile uygarlığı, foto şipşakçı gibi koymuş aynı fona, insanlık hatırasını resmetmiş.
Clive Bell, Uygarlık adlı yapıtına başlarken, “Büyük Britanya ile Birleşikleri, 1914 Ağustosundan 1918 Kasımına kadar, uygarlık adına savaştılar. (…)’Uygarlık’ın, günde bilmem kaç milyon insanın hayatına mal oluşu, aklı başında birçok insanı şaşkına çevirmiştir.” diye yazar. Gerekçe günümüzde de değişmemiş. Ülkeler işgal edilirken; çocukların, kadınların, yaşlıların üzerine bombalar yağdırılırken; tarih yağmalanırken uygarlık götürüldüğünden söz ediliyor. Irak’ta, Afganistan’da, Filistin’de olduğu gibi.
Bugün ABD ile İsrail’in başını çektiği emperyalist güçler egemenliklerini dünyanın her yerine yaymanın çabası içindedirler. Irak’ta, Filistin’de sivil halka ve onurluca yurdunu savunanlara karşı yapılan zulüm, katliam… insanlığın gözü önünde cereyan ediyor ve ne yazık ki insanlığın kılı kıpırdamıyor.
Antakyalı yazar Orhan Tüleylioğlu, Barbar Uygarlık adlı kitabıyla, uygarlığın evrensel değerlerinin savunulmasına büyük katkı sağlıyor. Kitaptaki kişi ve olaylar çeşitli. Ortak nokta insanlığa derin acılar yaşatmakta olan savaşa ve şiddete karşı onurlu duruştur.
“Tüleylioğlu, Barbar Uygarlık’ta yer alan bilgi yoğun denemelerle bir başvuru kaynağı oluşturmuş. Metinleri, özenle seçilmiş fotoğraflarla ve karikatürlerle birleştirmesi kitabı daha etkili kılıyor, getirdiği yeni solukla, Türk deneme yazınının çıtasını yükseltiyor. Yapıt ve ilk deneme adını Ali Yüce’nin güzel şiirinden alıyor. (Benim bildiğim uygarlık/ Silah taşımaz cebinde/ İnsan öldürüp kan dökmez/ Kan döken uygarlığa/ Uygarlık denmez/ Ortası çoktan ölmüş/ kenarları can çekişen/ Bu yarım canlı/ Bu çürümüş zorbalık/ Elbet bir gün geberecek/ Kendini yaşıyor sanıp/ Milim milim/ Gram gram ölecek)
Bu denemedeki fotoğraf, Vietnam savaşının sona erdirilmesinde çok etkili olduğu bilinen; bombardımandan ağlayışlarla, çığlıklarla kaçan çıplak küçük kızın fotoğrafıdır.
“Beyindeki Cephane başlıklı denemede, dünyada en zor anlaşılan konulardan olan Einstein’in fizik biliminde yarattıkları en anlaşılır biçimde özetleniyor. Bu kadar barışçı ve sevecen bir insanın tarihin en büyük savaş kıyımına, Hiroşima ve Nagazaki saldırılarına buluşlarıyla neden olması ne acı bir çelişkidir! Dr. Arata Osata’nın bu saldırıları yaşayan çocukların anlattıklarından oluşturduğu “Atom Bombası Çocukları” adlı kitabındaki yazılara insanın yüreği dayanmıyor.”
Tüleylioğlu’nun da belirttiği gibi, “her dönemde yazarlar, aydınlar, erdemli bilim insanları ulusları uyardılar, sorumluluklarının gereklerini yerine getirdiler.” “Ama tüm bu bilginler, dünya işlerinden anlamaz, gerçekle ilişkileri kopmuş, politika alanında gerçekçi yargılar yürütmeye yetersiz kişiler sayılarak bir yana atıldılar.
Oysa sonraki gelişmeler, söylediklerinin hepsinin doğru çıktığını, yapılması gerekeni görmekte, onların politikacılarla generallerden daha üstün olduklarını gösterdi.”(s.29) İşte yazarın etkili bir dille, yer yer şiir güzelliğinde anlattığı; Erich Fried, Zofia Nalkovska, Jorge Semptrum,
Yannis Ritsos, Jura Soyfer adları da, savaşın ve şiddetin hedefi olmuş, tanıklıklarıyla insanlık kalıtına yazın alanından değer katmış birkaç güzel insan.
Yazar yalnızca savaşı konu etmiyor. İnsan onurunu tarih boyunca alçaltan, tahrip eden her olguyu; şiddeti, işkenceyi, ırkçılığı, köleliği, bin bir türüyle sömürüyü, kültür ve aydın düşmanlığını; emeğin tarihsel direnç kaynaklarına inerek, yoğunlukla da yazınla olan ilişkileri bağlamında, kendine has bir duyarlılık ve dille irdeliyor.
“Barbar Uygarlık, çağımızın insan hakları bildirisidir.” Her aydının kitaplığında bulunması gereken temel yapıtlardan biridir, Barbar Uygarlık. Okuyun, okutun derim.