İpekçilik unutulmaya yüz tuttu

ATB Başkan Yardımcısı Ali Celal Mursaloğlu “Antakya Ticaret Borsası olarak İpek Böcekçiliğinin ölmemesi ve yaşaması için elimizden gelen tüm desteği göstermeye devam edeceğiz” dedi.

Antakya Ticaret Borsası (ATB) Başkan Yardımcısı Ali Celal Mursaloğlu, ipekböcekçiliği’nin tarihi, bugünü ve bulunduğu durum hakkında bilgiler verdi. İpek dokumacılığının 4bin600 yıl önce Çin’de başladığını belirten Mursaloğlu; Çinlilerin, ipek böceği yetiştirme ve ipekli kumaş yapmanın sırrını uzun yıllar ülkelerinde sakladıklarını söyledi.
İpekböcekçiliğinin, ülkemizde 1500 yıllık bir geçmişe sahip olduğuna da değinen Mursaloğlu “ipek liflerin kraliçesi olarak bilinir. Trakya, Marmara, Ege, Akdeniz, bölgelerinde bulunan bazı iller ile özellikle Hatay, Amasya ve Diyarbakır yöreleri ipekböcekçiliğinin yayılmış olduğu alanlardır. Türkiye’de yaklaşık 40 bin aile 70 bin kutu civarında ipek böceği beslemekte ve 2000 ton kadar yaş koza üretmektedir. Türkiye’nin de içinde bulunduğu 30 kadar ülkede ipek böceği yetiştirilmektedir. İpek lifleri sağlamlık, esneklik parlaklık ve güzelliği bakımından diğer bütün liflerden üstündür. İhtiyaç miktarı yetiştirilme miktarının yaklaşık iki kati kadardır. Türk ipek lifleri kalite bakımından dünyada en on sıralarda gelmektedir” dedi.
Samandağ ipekçiliği değer kattı
Türkiye’de ipekçilik denilince akıllara Bursa’nın geldiğini de bildiren Mursaloğlu “ancak Bursa’da ipekçiliğin sanayileşmesi ve sentetikleşmesi ile birlikte Hatay ve özellikle Samandağ ipekçiliği bu alanda değerini korumuştur” diyen “Hatay Sarısı” olarak tescillenmiş olan Samandağ yerli ipekçiliğin doğal temsilciliğine yükselmiştir. Hatay’da Samandağ ve Harbiye’de çok sayıda dut ağacının bulunması burada ipekçiliğin yapılması için elverişli bir ortam yaratmış ve 2004 yılında Hatay’da 2 bin 440 kg koza üretilmiş ve ipekçilikle geçinen ailelerin sayısı artmıştır. Ancak son dönemlerde mevcut dut ağaçlarının azalması, geçimini tarımla sağlayan halkın başka ürünlerin para etmesiyle dut ağacına yönelmemesi ipek böcekçiliğinin geriye doğru girmesine neden olmuştur. Bu sene koza üretiminde yaşanan iklim şartları ve hatalı tarım ilaç kullanımından kaynaklı yüzde 50 bir düşüşte yaşanmıştır” diye konuştu.
İpek böcekçiliği yok oluyor
Geçmişte, Samandağ ve Harbiye’ye bağlı köylerin çoğunda; hemen hemen her evde üretilen ve beslenen ipek böcekçiliğinin, bugün yok olmakta olduğunu söyleyen Mursaloğlu “Hatay’da ipek böceği kozası ile ipek üretimi tarihe karışırken baba mesleği diye devam etmeye çalışan bazı aileler tarafından yaşatılmaya çalışılmakta ve Türkiye’ye tanıtılmaktadır. Hatay’da kaybolmaya yüz tutmuş ipek böcekçiliğinin yaşatılması için yoğun çaba gösterilmektedir. İpek böcekçiliğini ayakta tutmak için mücadele edenler; Türkiye’nin en önemli kültürel ve prestijli ürünlerinden biri olan ipeğin ve ipekçiliğin son dönemlerde tekrar canlanma sürecine girdiğini dile getiriyorlar. Günümüzde ipek böceği yetiştiriciliğinin büyük oranda arazilerin tarıma elverişli olmadığı dağlık kesimlerde yaşayan, gelir imkânları oldukça kısıtlı kişiler tarafından yapılmaktadır. İpek Dokumacılığı el işi büyük bir zaman ister. Dolayısıyla hızla üretilmez” dedi.
Düzensizlikler bulunuyor
Öte yandan, dut ağacı yaprakları üzerinde ipek kozası üretiminin de çok gerilediğine değinen ATB Başkan Yardımcısı Ali Celal Mursaloğlu “1990′lı yıllarda üretim 30 bin tona kadar düşmüştür. 2003 yılında Hatay`da sadece 2 bin 277 kilo, 2004 yılında ise 2 bin 440 kilo koza üretimi gerçekleşmiştir. 2 bin 440 kilo kozadan 400kilo iplik üretilmektedir. Bu miktar iplik ile 4bin metre ipek kumaş dokunmaktadır. Son yıllarda suni ipeğin üretilmesi ile önemini kaybetmiştir. Saf el dokumasını, ipeği dokunduğunuzda anlayabilirsiniz. El dokuması ipek kumaşta, ipliğin doğal oluşundan kaynaklanan hafif düğümler ve düzensizlikler bulunmaktadır” dedi.
7 ay boyunca kurs verdik
Mursaloğlu “Hatay kültürel değerleri tanıtımı markalaştırılması bağlamında, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu tarafından desteklenen merkezi finans ihale birimi tarafından finanse edilen ve İş-Kur tarafından izlenen Antakya Ticaret Borsa tarafından yürütülen AB Projemizde; ipek dokuma, ipek tasnif, dokuma tezgâhları ve teşhir bölümünde, 30 kursiyerimize 7 ay boyunca eğitim verdik. Kursiyerlerimiz kozadan kumaşa kadar ipekçiliğin bütün evrelerini öğrenmiş bulunuyorlar” dedi.
Meslek kaderine terk edildi
Hataylı dokumacıların, mucizeler yarattıklarını ve il genelinde bu mesleğin kaderine terk edildiğini ifade eden Mursaloğlu “ipek böcekçiliği ve ipek üretimini yeniden eski günlerine kavuşturmak için yoğun bir çalışma içine girdiklerini belirterek unutulmaması için ellerinden gelen tüm çabayı İpek Böcekçiliğin ölmemesi için sarf edeceklerini dile getirdiler. Bizler de Antakya Ticaret Borsası olarak İpek Böcekçiliğinin ölmemesi ve yaşaması için elimizden gelen tüm desteği göstermeye devam edeceğiz. Hedef bellidir: O da Antakya için daha fazla çalışmaktır. Antakya’mızın bekleyen sorunlarının üstesinden gelip Antakya’mızı en iyi yerlere getireceğimize inancımız tamdır” diye konuştu.